Nekrologi

Adam Czechowski


* 24.12.1884   ✝ 14.12.1939

Adam Czechowski był jedną z ofiar hitlerowskiej zbrodni w Winiarach. Urodził się 24 grudnia 1884 roku w Częstochowie w rodzinie stolarza. Już w gimnazjum zdradzał zainteresowania przedmiotami ścisłymi. W 1902 roku uzyskał świadectwo dojrzałości w swoim rodzinnym mieście i podjął studia matematyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W tym okresie związał się z Polską Partią Socjalistyczną. W pracy konspiracyjnej używał pseudonimu ,,Czesław’’. W 1905 roku był jednym z organizatorów strajku szkolnego w Warszawie. Po aresztowaniu został wydalony do Galicji bez prawa powrotu. Mimo to nielegalnie powrócił do Warszawy aby wziąć udział w akcji odbicia uwięzionych przez władze carskie członków organizacji bojowej PPS. Dowiedziawszy się o zaocznym wyroku śmierci wydanym na siebie zbiegł do Krakowa. Tam wznowił przerwane studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1911 roku uzyskał dyplom, a trzy lata później zdał egzamin uprawniający do nauczania w szkołach średnich matematyki i fizyki. W czasie I wojny światowej przez kilka miesięcy służył w armii austriackiej. Jako nauczyciel pracował kolejno w gimnazjach w Bochni, Piotrkowie, Częstochowie, Toruniu, Równem na Wołyniu i Tarnobrzegu. W latach 1931-1939 piastował stanowisko dyrektora Gimnazjum Męskiego w Ostrowie Wielkopolskim. Oprócz pracy zawodowej był aktywnym działaczem politycznym i społecznym. Był prezesem Polskiego Związku Ziem Zachodnich w Ostrowie oraz Związku Pomocy Dzieciom i Młodzieży. Był piłsudczykiem, a poglądy te nie były popularne w Wielkopolsce. Mimo to potrafił zjednać sobie sympatię zarówno uczniów, jak i grona nauczycielskiego. Dzięki jego determinacji Państwowe Gimnazjum Męskie w Ostrowie w 1936 roku otrzymało imię I Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego. Jesienią 1939 roku został aresztowany przez gestapo pod pretekstem przeprowadzenia przesłuchania w sprawach szkolnych. Mimo starań podjętych przez rodzinę u niemieckich wychowanków gimnazjum nie został zwolniony. W grudniu przekazał wiadomość, że znajduje się w więzieniu w Kaliszu. Potem wszelki kontakt się urwał i rodzina do końca wojny nie miała żadnych wiadomości o jego losie. Prawdę poznano dopiero w październiku 1945 roku, kiedy to w Winiarach pod Kaliszem odnaleziono masowy grób 27 znanych obywateli Ostrowa. Wszyscy zostali oskarżeni o działalność na szkodę III Rzeszy i skazani na karę śmierci. Miejsce egzekucji z 14 grudnia 1939 roku udało się ustalić dzięki zeznaniom świadków zbrodni. Zwłoki Adama Czechowskiego rozpoznał jego kolega profesor Franciszek Kowalski i jego były uczeń dr Lech Idzior. Uroczystości pogrzebowe rozstrzelanych ostrowian odbyły się 21 października 1945 roku. Szczątki przedwojennego dyrektora i innych pozostałych pomordowanych spoczęły na cmentarzu przy ulicy Limanowskiego. 

PRZECZYTAJ CAŁY ARTYKUŁ

Adam Czechowski był jedną z ofiar hitlerowskiej zbrodni w Winiarach. Urodził się 24 grudnia 1884 roku w Częstochowie w rodzinie stolarza. Już w gimnazjum zdradzał zainteresowania przedmiotami ścisłymi. W 1902 roku uzyskał świadectwo dojrzałości w swoim rodzinnym mieście i podjął studia matematyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W tym okresie związał się z Polską Partią Socjalistyczną. W pracy konspiracyjnej używał pseudonimu ,,Czesław’’. W 1905 roku był jednym z organizatorów strajku szkolnego w Warszawie. Po aresztowaniu został wydalony do Galicji bez prawa powrotu. Mimo to nielegalnie powrócił do Warszawy aby wziąć udział w akcji odbicia uwięzionych przez władze carskie członków organizacji bojowej PPS. Dowiedziawszy się o zaocznym wyroku śmierci wydanym na siebie zbiegł do Krakowa. Tam wznowił przerwane studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1911 roku uzyskał dyplom, a trzy lata później zdał egzamin uprawniający do nauczania w szkołach średnich matematyki i fizyki. W czasie I wojny światowej przez kilka miesięcy służył w armii austriackiej. Jako nauczyciel pracował kolejno w gimnazjach w Bochni, Piotrkowie, Częstochowie, Toruniu, Równem na Wołyniu i Tarnobrzegu. W latach 1931-1939 piastował stanowisko dyrektora Gimnazjum Męskiego w Ostrowie Wielkopolskim. Oprócz pracy zawodowej był aktywnym działaczem politycznym i społecznym. Był prezesem Polskiego Związku Ziem Zachodnich w Ostrowie oraz Związku Pomocy Dzieciom i Młodzieży. Był piłsudczykiem, a poglądy te nie były popularne w Wielkopolsce. Mimo to potrafił zjednać sobie sympatię zarówno uczniów, jak i grona nauczycielskiego. Dzięki jego determinacji Państwowe Gimnazjum Męskie w Ostrowie w 1936 roku otrzymało imię I Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego. Jesienią 1939 roku został aresztowany przez gestapo pod pretekstem przeprowadzenia przesłuchania w sprawach szkolnych. Mimo starań podjętych przez rodzinę u niemieckich wychowanków gimnazjum nie został zwolniony. W grudniu przekazał wiadomość, że znajduje się w więzieniu w Kaliszu. Potem wszelki kontakt się urwał i rodzina do końca wojny nie miała żadnych wiadomości o jego losie. Prawdę poznano dopiero w październiku 1945 roku, kiedy to w Winiarach pod Kaliszem odnaleziono masowy grób 27 znanych obywateli Ostrowa. Wszyscy zostali oskarżeni o działalność na szkodę III Rzeszy i skazani na karę śmierci. Miejsce egzekucji z 14 grudnia 1939 roku udało się ustalić dzięki zeznaniom świadków zbrodni. Zwłoki Adama Czechowskiego rozpoznał jego kolega profesor Franciszek Kowalski i jego były uczeń dr Lech Idzior. Uroczystości pogrzebowe rozstrzelanych ostrowian odbyły się 21 października 1945 roku. Szczątki przedwojennego dyrektora i innych pozostałych pomordowanych spoczęły na cmentarzu przy ulicy Limanowskiego. 

ZŁÓŻ KONDOLENCJE

Serwis WLKP24.info do swojego działania wykorzystuje pliki cookies. Stosujemy je, aby zapewnić Państwu jak największą wygodę korzystania z funkcjonalności naszego portalu.

Jeżeli zgadzają się Państwo na korzystanie z cookies przez nasz portal, prosimy o kliknięcie przycisku "Akceptuję". Jeśli nie akceptują Państwo takiego działania, należy zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce.

Akceptuję

Przeczytaj naszą politykę cookies