Nekrologi

Jan Jerzy Przebendowski


* 01.11.1638   ✝ 24.02.1729

Jan Jerzy Przebendowski herbu Kuna był podskarbim wielkim koronnym, dobrodziejem Ostrowa. Urodził się 1 listopada 1638 roku. Pochodził ze średniozamożnej szlachty ewangelickiej z Prus Królewskich. Kształcił się w kolegium jezuickim w Gdańsku, gdzie przeszedł na katolicyzm. Młodość spędził na dworze króla Jana Kazimierza. Wstąpił do służby wojskowej i doszedł do stopnia pułkownika. Od 1690 roku stał się jednym z bliższych współpracowników Jana III Sobieskiego, z którym brał udział w wojnie z Turcją. W 1673 roku pod Chocimiem został ranny. Po elekcji Augusta II został głównym doradcą i współpracownikiem nowego monarchy. Ten po objęciu tronu obdarowywał Przebendowskiego kolejnymi stanowiskami. W 1697 roku został wojewodą malborskim, w 1703 podskarbim wielkim koronnym. Odpowiadał w znacznym stopniu za politykę wewnętrzną króla. Był nie tylko aktywnym politykiem, ale również bardzo przedsiębiorczym ekonomistą, autorem reform monetarnej (1703) i skarbowej (1710). Podejmował działania na rzecz pobudzenia handlu oraz zintensyfikowania pracy chłopów. Należał do zwolenników podniesienia wartości polskiego pieniądza, surowego karania za fałszowanie monet i prowadzenia rygorystycznej polityki celnej. Był posiadaczem licznych dóbr w Prusach Książęcych oraz na terenie Rzeczypospolitej. W roku 1699 nabył od Rafała Leszczyńskiego dobra przygodzickie. Rozwinął w nich hodowlę karpi. Jest uznawany za dobrodzieja Ostrowa Wielkopolskiego. Wyjednał u króla ponowne nadanie mu praw miejskich i przywileje. W ten sposób wydobył miasto z upadku po wojnach XVII wieku. Wystawił dokument, którym na nowo lokował miasto. Otrzymało ono zgodę na odbywanie czterech jarmarków rocznie i cotygodniowy targ w czwartek. Decyzje te zapadały w jego dworze w Przygodzicach. Stały się impulsem do rozwoju Ostrowa. Jan Jerzy Przebendowski był żonaty z Małgorzatą Elżbietą Flemming, córką marszałka polnego wojsk saskich i brandenburskich. Miał z nią dwoje dzieci - Dorotę Henrykę (1682-1755) i Piotra Henryka (1690-1710). W Przygodzicach przebywał kilkakrotnie. Tutaj też prawdopodobnie zmarł w dniu 24 lutego 1729 roku, mając 90 lat. Pochowany został w kościele reformackim przy ulicy Senatorskiej w Warszawie, gdzie znajduje się nagrobek z jego podobizną. Był odznaczony Orderem Orła Białego. W 300. rocznicę relokacji, czyli ponownego nadania praw miejskich rok 2014 był w Ostrowie Wielkopolskim obchodzony jako Rok Jan Jerzego Przebendowskiego. W tym samym roku jego imię nadano Parkowi Miejskiemu przy al. Powstańców Wielkopolskich.

PRZECZYTAJ CAŁY ARTYKUŁ

Jan Jerzy Przebendowski herbu Kuna był podskarbim wielkim koronnym, dobrodziejem Ostrowa. Urodził się 1 listopada 1638 roku. Pochodził ze średniozamożnej szlachty ewangelickiej z Prus Królewskich. Kształcił się w kolegium jezuickim w Gdańsku, gdzie przeszedł na katolicyzm. Młodość spędził na dworze króla Jana Kazimierza. Wstąpił do służby wojskowej i doszedł do stopnia pułkownika. Od 1690 roku stał się jednym z bliższych współpracowników Jana III Sobieskiego, z którym brał udział w wojnie z Turcją. W 1673 roku pod Chocimiem został ranny. Po elekcji Augusta II został głównym doradcą i współpracownikiem nowego monarchy. Ten po objęciu tronu obdarowywał Przebendowskiego kolejnymi stanowiskami. W 1697 roku został wojewodą malborskim, w 1703 podskarbim wielkim koronnym. Odpowiadał w znacznym stopniu za politykę wewnętrzną króla. Był nie tylko aktywnym politykiem, ale również bardzo przedsiębiorczym ekonomistą, autorem reform monetarnej (1703) i skarbowej (1710). Podejmował działania na rzecz pobudzenia handlu oraz zintensyfikowania pracy chłopów. Należał do zwolenników podniesienia wartości polskiego pieniądza, surowego karania za fałszowanie monet i prowadzenia rygorystycznej polityki celnej. Był posiadaczem licznych dóbr w Prusach Książęcych oraz na terenie Rzeczypospolitej. W roku 1699 nabył od Rafała Leszczyńskiego dobra przygodzickie. Rozwinął w nich hodowlę karpi. Jest uznawany za dobrodzieja Ostrowa Wielkopolskiego. Wyjednał u króla ponowne nadanie mu praw miejskich i przywileje. W ten sposób wydobył miasto z upadku po wojnach XVII wieku. Wystawił dokument, którym na nowo lokował miasto. Otrzymało ono zgodę na odbywanie czterech jarmarków rocznie i cotygodniowy targ w czwartek. Decyzje te zapadały w jego dworze w Przygodzicach. Stały się impulsem do rozwoju Ostrowa. Jan Jerzy Przebendowski był żonaty z Małgorzatą Elżbietą Flemming, córką marszałka polnego wojsk saskich i brandenburskich. Miał z nią dwoje dzieci - Dorotę Henrykę (1682-1755) i Piotra Henryka (1690-1710). W Przygodzicach przebywał kilkakrotnie. Tutaj też prawdopodobnie zmarł w dniu 24 lutego 1729 roku, mając 90 lat. Pochowany został w kościele reformackim przy ulicy Senatorskiej w Warszawie, gdzie znajduje się nagrobek z jego podobizną. Był odznaczony Orderem Orła Białego. W 300. rocznicę relokacji, czyli ponownego nadania praw miejskich rok 2014 był w Ostrowie Wielkopolskim obchodzony jako Rok Jan Jerzego Przebendowskiego. W tym samym roku jego imię nadano Parkowi Miejskiemu przy al. Powstańców Wielkopolskich.

ZŁÓŻ KONDOLENCJE

Serwis WLKP24.info do swojego działania wykorzystuje pliki cookies. Stosujemy je, aby zapewnić Państwu jak największą wygodę korzystania z funkcjonalności naszego portalu.

Jeżeli zgadzają się Państwo na korzystanie z cookies przez nasz portal, prosimy o kliknięcie przycisku "Akceptuję". Jeśli nie akceptują Państwo takiego działania, należy zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce.

Akceptuję

Przeczytaj naszą politykę cookies